بدون علم و آگاهى جايز است ؟ بلكه اين مورد تكليفى غير قابل تحمل بوده و به اتفاق همه باطل است . 11 - افراد ياد شده تمايل دارند به علوم و دانشى نكوهيده كه شرعا از آن نهى شده و موجب شك و شبهه و اعتقادات فاسد و تلف‌كردن عمر در كارهاى بيهوده مىشود ، روى آورند . 12 - اينان كه از كليهء علوم حتى علومى كه واجب عينى بوده و شرعا بايد آن‌ها را آموخت ، گريزانند و از اهلش دورى مىگزينند . هركس با اين قبيل افراد معاشرت داشته باشد به خوبى مىداند كه هريك از اين افراد ، مشمول كدام بخش‌اند و به مصداق فرمودهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله : « الجاهل اما مفرط او مفرّط ؛ هرفرد نابخردى يا اهل افراط است يا تفريط . » و اللّه اعلم . وجوب امر به معروف و نهى از منكر : مضمون و محتواى اين فصل نظير بيشتر موضوعات گذشته و مطالبى كه خواهد آمد به ضرورت ثابت است . ولى آن‌چه موجب شد اين موضوع را متعرّض شوم مخالفت با برخى انسان‌هاى سست عنصرى بود كه به دليل كم‌توجهى به حفظ دين و بىمبالاتى در مورد تباهى امت و تخريب پايه‌هاى دين و به بهانهء عدم تأثير نهى از منكر ، نهىكنندگان از منكر را مورد اعتراض قرار مىدهند . البته عدم تأثير نهى از منكر در برخى افراد ، صحيح به نظر مىرسد ، ولى درمورد برخى ديگر ادعايى پوچ و واهى است . زيرا بسيارى از مردم هنگامى حق برايشان روشن شود ، آن را پذيرا مىشوند ، ولى اگر نهى از منكر به‌طور كلى ترك شود ، ميان همهء شيعيان شبهه به وجود مىآيد و من اينك به بيان دوازده دليل كه بر مضمون اين باب دلالت دارد بسنده مىكنم : 1 - امر به معروف و نهى از منكر به دليل عقلى نوعى لطف است . بنابراين ، واجب خواهد بود و پاسخ اشكالاتى كه بر آن وارد شده سهل و آسان و در مباحث كلامى و فقهى موجود است . 2 - امر به معروف و نهى از منكر از امورى است كه ضرورت دين آن را ايجاب مىكند . 3 - قرآن عزيز در تعدادى از آيات به اين امر تصريح فرموده از جمله : وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ